Sản xuất hàng hóa là gì?

Sản xuất hàng hóa là một khái niệm được sử dụng trong kinh tế chính trị Marx-Lenin dùng để chỉ về kiểu tổ chức kinh tế trong đó sản phẩm được sản xuất ra không phải là để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của chính người trực tiếp sản xuất ra nó mà là để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người khác, thông qua việc trao đổi, mua bán. Hay nói một cách khác, sản xuất hàng hóa là kiểu tổ chức kinh tế mà sản phẩm sản xuất ra là để bán.

Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hóa

– Có sự phân công lao động xã hội: Phân công lao động xã hội là sự chuyên môn hóa sản xuất, phân chia lao động vào những ngành, những lĩnh vực khác nhau của nền sản xuất xã hội.
Phân công lao động xã hội làm cho mỗi người sản xuất, mỗi cơ sở sản xuất chỉ sản xuất ra một loại sản phẩm nhất định, song trong cuộc sống của con người thì có nhiều nhu cầu khác nhau, vì vậy, để đáp ứng nhu cầu đó, họ phải có mới liên hệ, phụ thuộc vào nhau, trao đổi sản phẩm cho nhau. Như vậy, lao động xã hội là cơ sở, tiền đề để sản xuất hàng hóa.
– Sự tách biệt tương đối về mặt kinh tế của những người sản xuất: Sự tách biệt này là do quan hệ sở hữu khác nhau và sự phát triển xã hội hóa khác nhau về tư liệu sản xuất quy định. Do đó, sản phẩm làm ra thuộc quyền sở hữu của họ và do họ chi phối, người này muốn tiêu dùng sản phẩm của người khác phải thông qua trao đổi, mua bán.
Đó là hai điều kiện cần và đủ của sản xuất hàng hóa, nếu thiếu một trong hai điều kiện thì không có sản xuất hàng hóa và sản phẩm lao động không mang hình thái hàng hóa.

Ưu thếcủa sản xuất hàng hóa

Sản xuất hàng hóa ra đời là một bước ngoặt căn bản trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, đưa loài người thoát khỏi tình trạng mông muội, xóa bỏ nền kinh tế tự nhiên, phát triển nhanh chóng lực lượng sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế – xã hội.
Thứ nhất: Sản xuất hàng hóa ra đời khai thác được những lợi thế tự nhiên, xã hội, kỹ thuật của từng người, từng địa phương, từng vùng, các quốc gia khác.
Thứ hai: Quy mô sản xuất được mở rộng tạo điều kiện cho việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất thúc đẩy sản xuất phát triển.
Thứ ba: Sự tác động của các quy luật: Quy luật giá trị, quy luật cung – cầu, quy luật cạnh tranh… buộc người sản xuất phải luôn năng động, nhạy bén, cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất lao động, chất lượng và hiệu quả kinh tế.
Thứ tư: Sản xuất hàng hóa phát triển làm cho đời sống vật chất và văn hóa tinh thần ngày càng được tăng cao, phong phú và đa dạng.
Song bên cạnh đó, sản xuất hàng hóa cũng tồn tại những mặt trái của nó như: Phân hóa giàu nghèo, tiềm ẩn nguy cơ khủng hoảng, phá hoại môi trường…

Phân tích điều kiện ra đời và vai trò của sản xuất hàng hoá đối với sự phát triển KTXH

Phân tích

Sản xuất hàng hoá ra đời là một bước ngoặc căn bản trong lịch sử phát triển loài người, đưa loài người thoát khỏi tình trạng ” mông muội”, xoá bỏ nền kinh tế tự nhiên, phát triển nhanh chóng lực lượng sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế của xã hội. Sản xuất hàng hoá, tồn tại khi có đủ 2 điều kiện.

Đầu tiên là phải có sự phân công lao động xã hội. Đó là sự chuyên môn hoá sản xuất, là sự phân chia lao động xã hội ra thành các ngành, nghề khác nhau. Do phân công lao động xã hội nên mỗi người sản xuất sẽ làm một công việc cụ thể, vì vậy chỉ tạo ra một hoặc một vài loại sản phẩm nhất định. Song cuộc của mỗi ngưòi lại cần đến rất nhiều sản phẩm khác nhau. Để thoả mãn nhu cầu, đòi hỏi họ phải có mối liên hệ chặt chẽ phụ thuộc vào nhau, phải trao đổi sản phẩm cho nhau. Chính vì điều đó,phân công lao động xã hội là cơ sở,là tiền đề của sản xuất hàng hoá .Mác chỉ rõ :không có sự phân công này,thì không có sản xuất hàng hoá ,tuy rằng ngược lại thì sãn xuất hàng hoá không phải là điều kiện cần thiết cho sự phân công xã hội .Phân công lao động xã hội càng phát triễn,thì sãn xuất trao đổi hanngf hoá càng mở rộng hơn,dâ dạng hơn.Tuy nhiên, phân công lao động xã hội chỉ mới là điều cần nhưng chưa đủ.C.Mac đã chứng minh rằng,trong công xã thị tộc ấn độ thời cổ,đã có sự phân công lao động kha chi tiết,nhưng sản phẩm của lao động chưa trở thành hàng hoá. Bởi vì tư liệu sãn xuất là của chung nên sản phẩm của từng nhóm sản xuất chuyên môn hoá là của chung, công xã phân phối trực tiếp cho từng thành viên để thoả mãn nhu cầu. Ngoài sự phân công lao động xã hội ra, rõ ràng cần có một điều kiện nữa thì sản xuất mới trở thành sản xuất hàng hoá được. Mác ” chỉ có sản phẩm của lao động tư nhân độc lập và không phụ thuộc vào nhau mới đối diện với nhau như là những hàng hoá. Vậy muốn có hàng hoá ra đời phải có điều kiện thứ hai nữa. Đó là chế độ tư hữu và tư liệu sản xuất, hay tích chat tư nhân của quá trình lao động.Như vậy, tính chất tư nhân của lao động được coi là điều kiện thứ hai của sản xuất hhàng hoá, nhưng sở dỉ lao động có tính chất tư nhân vì cơ sở của nó là chế độ tư hửư về tư liệu sản xuất.Trong quá trình phát triển lịch sử, cùng với việc phát triển lực lượng sản xuất, chế độ tư hữu về sản xuât cũng phát triển và những hình thức tồn tại khác nhau. Do các quan hệ sở hữu khác nhau về TLSX quyêt định, nên trong thực tiễn đã dẫn đến sự khác biệt về kinh tế giữa những người sản xuất hàng hoá. Sự tách biệt đó, đã xác định người sở hữu sản xuất sẽ là người sở hữu sản phẩm lao động. Như vậy, chinh quan hệ sở hữu khác nhau về TLSX đã làm cho những người sản xuất độc lập, đối lập với nhau, nhưng họ lại nằm trong hệ thong phân công lao động xã hội nên họ phụ thuộc lẫn nhau về sản xuất và tiêu dùng. Trong điều kiện ấy người này muốn tiêu dùng ản phẩm của người khác phải thông qua sự mua bán hàng hoá, tức là phải trao đổi dưới hình thái hàng hoá. Sản xuât hàng hoá chỉ ra đời khi có đồng thời nói trên, nêu thiêu một trong hai điều kiện ấy thì không có sản xuất hàng hoá và sản phẩm lao động không mang hình thái hàng hoá.

Vai trò của sản xuất hàng hoá 

Sản xuất hàng hoá là thành tựa của nhân loại đạt được trong quá trình phát triển niền sản xuất xã hội nó đưa xã hội loài người từ một xã hội lạc hậu đến một xã hội văn minh nó có các vai trò tác dụng to lớn sau đây:

– Nó góp phần thúc đẩy sự phân công lao động xã hội phát triển sản xuất, phá vỡ kinh tế tự nhiên, tự cung, tự cấp hình thành một thị trường dân tộc thống nhất găn thị trường trong nước với thị trường thế giới.

– Thúc đẩy việc cải tiến công cụ lao động về mặt kỹ thuật, thúc đẩy sự phát triển LLSX để nâng cao năng xuất lao động chất lượng hàng hóa và hạ giá thành sản phẩm.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *